ನಾಯಿ ತಾಯಿ

ಬದಲಾದ ಹುಟ್ಟು

ಒಂದು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಪಾಲ ಎಂಬ ಅರಸ ಮತ್ತು ಅವನ ರಾಣಿ ಪದ್ಮಾವತಿ ಇದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಅರಮನೆಯ ಪ್ರೀತಿಯ ನಾಯಿಗೂ ಮರಿ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅರಸ ಮತ್ತು ರಾಣಿ ದಿನವೂ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಾ ದುಃಖಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಒಂದು ದಿನ ರಾಣಿಗೂ, ಆ ನಾಯಿಗೂ ಮಕ್ಕಳಾದವು. ಆದರೆ ಪದ್ಮಾವತಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿದವು ಎರಡು ನಾಯಿ ಮರಿಗಳು. ನಾಯಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿದವು ಇಬ್ಬರು ಸುಂದರ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು.

ರಾಣಿಗೆ ಇದು ಸಹಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಾಯಿ ಊಟಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗಲೆಲ್ಲ ಅವಳು ತನ್ನ ಎರಡು ಮರಿಗಳನ್ನು ನಾಯಿಯ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಮಲಗಿಸಿ, ನಾಯಿಯ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಅರಮನೆಯೊಳಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಳು.

ನಾಯಿ ನೊಂದುಕೊಂಡಿತು. “ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಇವರು ಒಂದು ನಿಮಿಷವೂ ಸುಮ್ಮನೆ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೆ ಇವರ ಬದುಕು ನರಳಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇವರನ್ನು ಕಾಡಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಬೇಕು,” ಎಂದು ಅದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು.

ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಅದು ಎರಡೂ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಾಯಲ್ಲಿ ಮೆಲ್ಲಗೆ ಎತ್ತಿ, ಬಂಡೆಯ ಗವಿಗೆ ತಂದಿತು. ಗವಿಯ ಬಾಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಾದ ಹಳ್ಳ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ಊರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅನ್ನ, ಗೊಜ್ಜು, ಚೆಲುವಾದ ಬಟ್ಟೆ, ಸಿಕ್ಕಿದ ರತ್ನವನ್ನು ಬಾಯಲ್ಲಿ ತಂದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಿತ್ತು. ಹಿರಿಯ ಮಗಳ ಹೆಸರು ವಸಂತಾ. ಕಿರಿಯವಳ ಹೆಸರು ಮಂಜುಳೆ. ಇಬ್ಬರೂ ಆ ಗವಿಯಲ್ಲೇ ಬೆಳೆದರು.

ಗವಿಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ

ಒಂದು ಬಿಸಿಲಿನ ದಿನ ದೇವರಾಯ ಎಂಬ ಅರಸ ಮತ್ತು ಅವನ ತಮ್ಮ ಚಂದ್ರರಾಯ ಆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಯಾಡಿದರು. ಸಂಜೆಯವರೆಗೂ ಅವರಿಗೆ ಏನೂ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಬಾಯಾರಿಕೆ ತಡೆಯಲಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಅವರು ಎತ್ತರದ ನೆಲದ ಮೇಲಿದ್ದ ಒಂದು ಮರದ ಬಳಿ ನಿಂತರು. ಸೇವಕರನ್ನು ನೀರು ಹುಡುಕಲು ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಯಾರಿಗೂ ನೀರು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಬೇಟೆಯ ನಾಯಿ ಒಂದು ಕಾಲು ಮಣ್ಣಾಗಿ ಮರದ ಬುಡಕ್ಕೆ ಬಂತು. “ಈ ನಾಯಿ ನೀರು ಕಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ,” ಎಂದ ದೇವರಾಯ.

ಸೇವಕರು ಆ ನಾಯಿಯ ಹಿಂದೆ ಹೋಗಿ ಗವಿಯ ಬಾಯಲ್ಲಿನ ಹಳ್ಳಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಅಲ್ಲಿ ಚೆಲುವಾದ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ರತ್ನ ತೊಟ್ಟ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ನಿಂತಿದ್ದರು. ಅವರು ಜನರನ್ನು ಕಂಡು ಹೆದರಿ ಗವಿಯ ಒಳಗೆ ಓಡಿದರು.

ದೇವರಾಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರರಾಯ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಅವರನ್ನು ನೋಡಿದರು. ಮನಸೋತು ಕೇಳಿದರು, “ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬನ್ನಿ. ನಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿಯರಾಗಿ.” ವಸಂತಾ ಮತ್ತು ಮಂಜುಳೆ ಹೆದರಿಕೊಂಡರು. ಗವಿಯೇ ಅವರ ಲೋಕವಾಗಿತ್ತು. ಇಬ್ಬರು ರಾಜಕುಮಾರರು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಅಕ್ಕ ತಂಗಿ ಒಪ್ಪಿದರು.

ದೇವರಾಯ ಹಿರಿಯಳಾದ ವಸಂತಾಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ. ಚಂದ್ರರಾಯ ಕಿರಿಯಳಾದ ಮಂಜುಳೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ. ವಸಂತಾ ದೇವರಾಯನ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಣಿಯಾದಳು. ಮಂಜುಳೆ ಚಂದ್ರರಾಯನ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಣಿಯಾದಳು. ಊಟ ತಂದು ಗವಿಗೆ ಬಂದ ತಾಯಿಗೆ ಒಳಗೆ ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಂದಿನಿಂದ ಅದು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಹೊರಟಿತು.

ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ

ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ ಆ ನಾಯಿ ಊರಿಂದ ಊರಿಗೆ, ಕಾಡಿನಿಂದ ಕಾಡಿಗೆ ಓಡಿತು. ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ನಾಲಿಗೆ ತೂಗಿತು. ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ನೆನೆದು ನಡುಗಿತು. ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೂ ವಸಂತಾ ಮತ್ತು ಮಂಜುಳೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ದಿನ ದಣಿದ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತ ಅದು ಅವರ ಊರಿನ ಬೀದಿಗೆ ಬಂತು.

ವಸಂತಾ ತನ್ನ ಅರಮನೆಯ ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಓಡಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ನಾಯಿಯನ್ನು ಕಂಡು, “ಇವಳೇ ನನ್ನ ಬಹಳ ಹಿಂದೆ ಕಳೆದುಹೋದ ಅಮ್ಮ,” ಎಂದುಕೊಂಡಳು. ಧಾವಿಸಿ ಹೋಗಿ ದಣಿದ ನಾಯಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಕೋಣೆಗೆ ತಂದಳು. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮೆದುವಾದ ಹಾಸಿಗೆ ಹಾಸಿದಳು. ಅದರ ಕಾಲು ತೊಳೆದಳು. ತನಗೆ ತೋಚಿದಷ್ಟು ಲಾಲಿಸಿದಳು.

ನಾಯಿ ಹೇಳಿತು, “ಮಗಳೇ, ನೀನು ಒಳ್ಳೆಯವಳು. ನಿನ್ನನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೋಡಿದ್ದು ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸಂತೋಷ. ಆದರೆ ನಾನು ಇಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಮೊದಲು ನಿನ್ನ ತಂಗಿ ಮಂಜುಳೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಆಮೇಲೆ ಬರುತ್ತೇನೆ.”

“ಬೇಡಮ್ಮ, ಇಂದು ಇಲ್ಲೇ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೋ. ನಾಳೆ ನಾನೇ ತಂಗಿಗೆ ಸುದ್ದಿ ಕಳುಹಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವಳೂ ಬಂದು ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾಳೆ,” ಎಂದು ವಸಂತಾ ಬೇಡಿಕೊಂಡಳು. ಆ ನಾಯಿ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ತಂಗಿಯ ಅರಮನೆಯ ಕಡೆ ಓಡಿತು.

ರತ್ನದ ನಾಯಿ

ಮಂಜುಳೆ ತನ್ನ ಅರಮನೆಯ ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಬಾಗಿಲ ಬಳಿ ಬಂದ ನಾಯಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಅವಳು ಒಳಗೊಳಗೇ ಹೇಳಿಕೊಂಡಳು, “ಇವಳೇ ನನ್ನ ಅಮ್ಮ ಇರಬೇಕು. ಈ ಬಡ, ಕುರೂಪಿ ನಾಯಿ ನನ್ನ ತಾಯಿ ಎಂದು ಗಂಡನಿಗೆ ತಿಳಿದರೆ ಅವನು ಏನೆಂದುಕೊಳ್ಳುವನು?” ಸೇವಕರಿಗೆ, “ಈ ನಾಯಿಗೆ ಕಲ್ಲೆಸೆದು ಓಡಿಸಿ,” ಎಂದು ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದಳು. ಅವರು ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿದರು. ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲು ನಾಯಿಯ ತಲೆಗೆ ತಾಗಿತು. ನೋವಿನಿಂದ ಅದು ವಸಂತಾಳ ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಓಡಿತು.

ವಸಂತಾ ಅದು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡಳು. ಬೀದಿಗೆ ಓಡಿ, ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಒಳಗೆ ತಂದಳು. “ಅಮ್ಮಾ, ಅಮ್ಮಾ, ನನ್ನ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಯಾಕೆ ಹೋದೆ?” ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತ ಅದನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಏನು ಮಾಡಬಹುದೋ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಮಾಡಿದಳು. ಏನೂ ಫಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಾಯಿ ಸತ್ತಿತು.

ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ತ ನಾಯಿ ಬಿದ್ದಿದೆ ಎಂದು ದೇವರಾಯ ಕೋಪಗೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ವಸಂತಾ ಹೆದರಿದಳು. ಅದನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಹೂಳುವುದು ಅವಳ ಉದ್ದೇಶ. ಅರಸ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೋಗದಿದ್ದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಶವವನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಮೇಲೆ ಒಂದು ಬುಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿದಳು.

ಆ ದಿನ ದೇವರಾಯ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದಾಗ, ಅಚಾನಕ ಆ ಕೋಣೆಯ ಮೂಲಕವೇ ನಡೆದ. ತಲೆಕೆಳಗಾದ ಬುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾಲು ತಾಗಿತು. ದೀಪ ತಂದು ಏನಿದೆ ಎಂದು ನೋಡಲು ಹೇಳಿದ. ಬುಟ್ಟಿಯ ಕೆಳಗೆ ನಾಯಿಯ ಶವ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅದರ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿದ ವಜ್ರ, ಮರಕತ ಮತ್ತು ಇತರ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ, ನಾಯಿಯಷ್ಟೇ ಗಾತ್ರದ ಒಂದು ವಿಗ್ರಹ ಇತ್ತು. “ಈ ಸುಂದರ ನಾಯಿ ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲಿಂದ ಸಿಕ್ಕಿತು?” ಎಂದು ಅವನು ಕೇಳಿದ. ವಸಂತಾ ಹೆದರಿದಳು. ಸತ್ಯ ಹೇಳುವ ಬದಲು ಮೊದಲ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದಳು, “ಇದು ನನ್ನ ತಂದೆತಾಯಿಗಳು ಕಳುಹಿಸಿದ ಕಾಣಿಕೆ, ಅಷ್ಟೇ.”

“ಅಷ್ಟೇನಾ?” ಎಂದ ದೇವರಾಯ. “ಇದರ ಬೆಲೆಗೆ ನನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ಕೊಂಡುಬಿಡಬಹುದು. ನಿನ್ನ ತಂದೆತಾಯಿಗಳು ಎಷ್ಟು ಐಶ್ವರ್ಯವಂತರು! ಇಷ್ಟು ದಿನ ನೀನು ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಯಾಕೆ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ? ಅವರು ಎಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ?” ಮೊದಲ ಸುಳ್ಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ಅವಳು ಎರಡನೆಯ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಬೇಕಾಯಿತು. “ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ,” ಎಂದಳು. “ಹಾಗಾದರೆ ನಾನು ಅವರನ್ನು ನೋಡಲು ಬರುತ್ತೇನೆ. ನೀನೇ ಕರೆದೊಯ್ಯಬೇಕು,” ಎಂದ ಅವನು. ಸುಳ್ಳು ಬಯಲಾದರೆ ಅರಸ ತನ್ನ ತಲೆ ಕಡಿಯುವನು ಎಂದು ವಸಂತಾ ಭಾವಿಸಿದಳು. “ಮೊದಲು ನನಗೊಂದು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಕೊಡಿ. ನಾನು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ನೀವು ಬರುತ್ತೀರಿ ಎಂದು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ ಬರುತ್ತೇನೆ,” ಎಂದಳು. ಬಾಯಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು. ಆದರೆ ಒಳಗೆ ಅವಳ ತೀರ್ಮಾನ ಬೇರೆಯಾಗಿತ್ತು. ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ತಾನೇ ಸಾಯುವುದು, ಈ ಕಷ್ಟದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

ಮಾಯೆಯ ಅರಮನೆ

ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಕಾಡಿನೊಳಕ್ಕೆ ಸಾಗಿತು. ದೂರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಗೆದ್ದಲು ಹುತ್ತ ಕಾಣಿಸಿತು. ಅದರ ಮೇಲೆ ಒಂದು ನಾಗರಹಾವು ಬಾಯಿ ಅಗಲವಾಗಿ ತೆರೆದು ನೇತಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ವಸಂತಾ ಹೊರುವವರಿಗೆ ಅಲ್ಲೇ ಕಾಯಿರಿ ಎಂದಳು. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಇಳಿದು, ಹುತ್ತದ ಕಡೆ ಓಡಿದಳು. ಸಾಯಬೇಕೆಂದು ತನ್ನ ಬೆರಳನ್ನು ಹಾವಿನ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಳು.

ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮುಳ್ಳು ಆ ಹಾವಿನ ಗಂಟಲಿಗೆ ಚುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ತುಂಬ ನೋವಾಗಿತ್ತು. ವಸಂತಾಳ ಬೆರಳು ಆ ಮುಳ್ಳನ್ನು ಹೊರಗೆ ತಳ್ಳಿತು. ನೋವು ಇಳಿದ ನಾಗರಹಾವು ಅವಳ ಕಡೆ ತಿರುಗಿ ಹೇಳಿತು, “ಮಗಳೇ, ನೀನು ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಉಪಕಾರ ಮಾಡಿದೆ. ಬದಲಿಗೆ ನಾನು ನಿನಗೆ ಏನು ಮಾಡಲಿ?”

ವಸಂತಾ ತನ್ನ ಕಥೆಯನ್ನೆಲ್ಲ ಹೇಳಿದಳು. “ನನ್ನನ್ನು ಕಚ್ಚು. ನಾನು ಸಾಯಬೇಕು,” ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡಳು. ನಾಗರಹಾವು ಹೇಳಿತು, “ಅರಸನಿಗೆ ಆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದ್ದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ತಪ್ಪು. ಆದರೂ ನೀನು ನನಗೆ ದಯೆ ತೋರಿದೆ. ನಿನ್ನ ಗಂಡನನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸು. ನಿನಗೆ ನಾಚಿಕೆ ಬಾರದ ತಂದೆ ತಾಯಿಯನ್ನು ನಾನು ಒದಗಿಸುತ್ತೇನೆ.”

ವಸಂತಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅರಮನೆಗೆ ಮರಳಿ ದೇವರಾಯನನ್ನು ಕರೆತಂದಳು. ಹಿಂದೆ ದಟ್ಟ ಕಾಡಿದ್ದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಈಗ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಅರಮನೆ ನಿಂತಿತ್ತು. ಅದು ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಮೈಲಿ ಉದ್ದ, ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಮೈಲಿ ಅಗಲ. ಸುತ್ತಲೂ ತೋಟ, ಮರ, ಚಿಲುಮೆ. ಅದರ ಬೆಳಕು ನೂರು ಮೈಲಿ ದೂರಕ್ಕೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಗೋಡೆಗಳು ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ರತ್ನದವು. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಚಿನ್ನದ ಬಟ್ಟೆಯ ಜಮಖಾನ. ಉದ್ದನೆಯ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಸೇವಕರು ಶ್ರೀಮಂತ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೊನೆಯ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಒಬ್ಬ ವೃದ್ಧ ಅರಸ ಮತ್ತು ರಾಣಿ ಕುಳಿತಿದ್ದರು. ಅವರು ದೇವರಾಯನಿಗೆ ತಾವು ಅವನ ಮಾವ ಮತ್ತು ಅತ್ತೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡರು. ಆರು ತಿಂಗಳು ಅವರು ಅಲ್ಲೇ ಉಂಡು, ಹಾಡು ಕೇಳಿ ಇದ್ದರು.

ಹೊರಡುವ ಮೊದಲು ವಸಂತಾ ನಾಗರಹಾವಿನ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಹೇಳಿದಳು, “ನನ್ನ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡಲು ನೀನು ಈ ಮಾಯೆಯನ್ನೆಲ್ಲ ನಿಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ನನ್ನ ಗಂಡನಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು. ಅವನು ಮತ್ತೆ ಬರಲು ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಇಲ್ಲಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಸಿಟ್ಟಾಗುತ್ತಾನೆ.” ನಾಗರಹಾವು ಹೇಳಿತು, “ಹೆದರಬೇಡ. ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಮೈಲಿ ದೂರ ಹೋದ ಮೇಲೆ ಹಿಂದೆ ತಿರುಗಿ ನೋಡು.” ಅವರು ಕೈತುಂಬ ಕಾಣಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟರು. ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಮೈಲಿ ದೂರ ಹೋಗಿ ಹಿಂದೆ ನೋಡಿದಾಗ, ಆ ಅರಮನೆಯೆಲ್ಲ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಉರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಜ್ವಾಲೆ ಆಕಾಶದವರೆಗೆ ಏರಿತ್ತು. ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಪಾರುಮಾಡಬಹುದೇ, ಇಲ್ಲವೇ ತನ್ನ ಅರಮನೆಗೆ ಕರೆಯಬಹುದೇ ಎಂದು ದೇವರಾಯ ಹಿಂದಿರುಗಿದ. ಅರಮನೆಯ ಒಂದು ಕಲ್ಲೂ ಉಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಜೀವವೂ ಉಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಮಾಯೆ ಮುಗಿದಿತ್ತು. ಅವನಿಗೆ ಅದು ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅತ್ತೆಮಾವಂದಿರು ಹೀಗಾದರೆಂದು ಅವನು ಬಹಳ ದುಃಖಿಸಿದ.

ತಂಗಿಯ ದಾರಿ

ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಚಂದ್ರರಾಯ ಅಣ್ಣನನ್ನು ಕೇಳಿದ, “ಈ ಅದ್ಭುತ ಕಾಣಿಕೆಗಳು ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲಿಂದ ಸಿಕ್ಕವು?” “ನನ್ನ ಮಾವ ಅತ್ತೆಯವರು ಕೊಟ್ಟದ್ದು,” ಎಂದ ದೇವರಾಯ. ಚಂದ್ರರಾಯ ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವಾಗ ಸಂತೋಷವಿರಲಿಲ್ಲ. ಮಂಜುಳೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ, “ನಿನ್ನ ತಂದೆತಾಯಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನೀನು ಯಾಕೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ? ಅವರನ್ನು ನೋಡಲು ನನ್ನನ್ನು ಯಾಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಿಲ್ಲ? ನಿನ್ನ ಅಕ್ಕನ ಗಂಡನಿಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಕಾಣಿಕೆ ನನಗೂ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು.”

ಮಂಜುಳೆ ಅಕ್ಕನ ಬಳಿ ಹೋಗಿ, “ಈ ಚೆಲುವಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ನೀನು ಹೇಗೆ ತಂದೆ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದಳು. ವಸಂತಾ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿದಳು. “ಹೋಗು, ಕೆಟ್ಟವಳೇ! ನಾನು ನಿನ್ನೊಡನೆ ಮಾತಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ತಾಯಿಯಾದ ಆ ಬಡ ನಾಯಿಯನ್ನು ನೀನು ಕೊಂದೆ. ನೀನು ಕೃತಘ್ನೆ.”

ಆಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಅವಳು ಮೌನ ಮುರಿದಳು. ಬುಟ್ಟಿಯ ಕೆಳಗೆ ಇಟ್ಟ ತಾಯಿ ಹೇಗೆ ರತ್ನದ ನಾಯಿಯಾಯಿತು, ಭಯದಿಂದ ಎರಡು ಸುಳ್ಳು ಹೇಗೆ ಬಂತು, ತಾನು ಸಾಯಲು ಹೇಗೆ ಹೊರಟಳು, ಗಂಟಲಿನ ಮುಳ್ಳನ್ನು ತಳ್ಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ನಾಗರಹಾವು ಹೇಗೆ ಮಾಯೆಯ ಅರಮನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು, ಹಿಂದೆ ತಿರುಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಆ ಅರಮನೆ ಹೇಗೆ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿತು ಎಂದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಿದಳು.

ಮಂಜುಳೆ ಹೇಳಿದಳು, “ನಾನೂ ಆ ನಾಗರಹಾವನ್ನು ನೋಡಿ ಕಾಣಿಕೆ ತರುತ್ತೇನೆ.” “ಹೋಗಬೇಕೆಂದರೆ ಹೋಗು,” ಎಂದಳು ವಸಂತಾ. ಮಂಜುಳೆ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಗೆ ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದಳು. ಗಂಡನಿಗೆ, “ನನ್ನ ತಂದೆ ತಾಯಿಯನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ನೀವು ಬರುವುದಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತೇನೆ,” ಎಂದಳು.

ಗೆದ್ದಲು ಹುತ್ತದ ಬಳಿ ನಾಗರಹಾವು ಇತ್ತು. ಮಂಜುಳೆ ಹೋಗಿ ತನ್ನ ಬೆರಳನ್ನು ಅದರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಳು. ನಾಗರಹಾವು ಅವಳನ್ನು ಕಚ್ಚಿತು. ಅವಳು ಸತ್ತಳು.